Haberler Bilim İnsanları 400 Yıl Önce Yaşamış Tarihin İlk Kurumsal Psikopatını Belirledi 27.10.2026 - 14:26 Onedio’yu Google’da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Gücü elinde tutmak için her yolu deneyen, çevresini sadık adamlarla dolduran ve kendisine rakip olabilecek herkesi tek tek oyun dışı bırakan yöneticiler sanıldığı kadar yeni değil. Birleşik Krallık'taki Anglia Ruskin Üniversitesi'nden Dr. Clive Boddy'nin yeni çalışması, 'kurumsal psikopat' tanımına uyan belgelenmiş en eski örneğin yaklaşık 400 yıl önce yaşadığını öne sürüyor. Çalışmanın merkezinde, Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'nde görev yapan tüccar yönetici Jeronimus Cornelisz var. Boddy'ye göre Cornelisz, kurumsal psikopatlarla ilişkilendirilen 10 temel özelliğin tamamını taşıyordu. Kaynak: The Independent İçeriğin Devamı Aşağıda Reklam Hikaye 1629'da Batavia gemisinin Batı Avustralya açıklarında resiflere çarpmasıyla başladı Asian Journal of Business Ethics dergisinde yayımlanan çalışma, Cornelisz'i tanınmış bir kurumsal psikopati çerçevesiyle sistematik olarak değerlendiren ilk araştırma olma özelliği taşıyor. Cornelisz'in çalıştığı Hollanda Doğu Hindistan Şirketi, hisseleri halka açık ilk çok uluslu şirket olarak biliniyor. Şirket, 1602'de Amsterdam'da kurulan ilk borsalardan birinin doğuşunda da önemli rol oynamıştı. Boddy'nin incelediği tarihi kayıtlar, Batavia adlı geminin 1629'da Batı Avustralya kıyılarındaki resiflere çarpmasının ardından yaşananları anlatıyor. Kazadan sağ kurtulan yaklaşık 200 kişi ıssız adalarda mahsur kaldı. Geminin üst düzey subayları yardım istemek için bugünkü Cakarta'ya doğru yola çıkınca, yardımcı tüccar Cornelisz adada kalan en kıdemli şirket çalışanı oldu. İçeriğin Devamı Aşağıda Reklam Cornelisz adadaki konseyi kısa sürede kendi adamlarıyla doldurdu Kayıtlara göre Cornelisz, liderliği eline alır almaz konsey üyelerini kendisine bağlı kişilerle değiştirdi. Hayatta kalanlardan kişisel sadakat yemini istedi, karşı çıkabilecek olanları ise diğerlerinden yalıttı. Adada yaşanan şiddet olaylarında yaklaşık 100 kişi hayatını kaybetti. Cornelisz bu ölümleri kıt yiyecek ve suyu korumanın zorunlu bir yolu olarak sundu, ancak aynı süreç kendisine tehdit oluşturabilecek rakiplerinin de ortadan kalkmasını sağladı. Boddy, vakayı ilginç kılan şeyin Cornelisz'e bugünün yönetim psikopatisi ölçütleriyle bakıldığında kurumsal psikopatlarla bağdaştırılan temel özelliklerin hepsinin karşılığının bulunması olduğunu söylüyor. Çalışmada öne çıkan özellikler arasında güven kazanmak için çekiciliği kullanmak, etrafını sadık destekçilerle doldurmak, rakipleri birbirine düşürmek, korku ortamı yaratmak, işler ters gittiğinde sorumluluktan kaçmak ve her şeyden önce güç, para ve kontrol peşinde koşmak yer alıyor. Komşu adadaki asker Wiebbe Hayes ise bambaşka bir liderlik gösterdi Araştırma, aynı günlerde başka bir adada yaşanan tabloyu da karşılaştırma için masaya koyuyor. Asker Wiebbe Hayes'in başında olduğu grup, düzenli arama çalışmaları sayesinde iki tatlı su kuyusu buldu. Deniz kuşu yumurtaları toplandı, balık, valabi ve fok avlanarak herkesin karnı doyuruldu. Gruptan birinin anlatımına göre adada hayatta kalanlara 'bin yıl' yetecek kadar yiyecek vardı. Dr. Boddy'ye göre Hayes, iş birliğine dayalı bir ortam kurdu, yeni kaynaklar keşfetti ve çevresindekilerin hayatta kalmasını sağladı. Boddy, aynı koşullarda iki farklı lider tipinin ortaya çıkmasını 'doğal bir liderlik deneyi' olarak tanımlıyor. Araştırmacılara göre bu liderlik tipinin bedelini bugün de çalışanlar ödüyor Çalışma, güç, servet ve kişisel yükselme hırsıyla hareket eden kişilerin daha kapitalizmin ilk günlerinden itibaren ticari girişimlere yöneldiğini savunuyor. Araştırmacılar, psikopatik liderliğin günümüz şirketleri için de ciddi bir risk olduğunun altını çiziyor. İş yerinde zorbalık, taciz , çalışanların iyi oluşunda düşüş, sık yaşanan istifalar ve kurumsal başarısızlık bu risklerin başında geliyor. Bu nedenle çalışma, işverenleri üst düzey yönetici seçerken yalnızca başarıya değil karaktere, etiğe ve değerlere de daha fazla ağırlık vermeye çağırıyor. 'Kurumsal psikopat' ifadesinin klinik bir tanı değil, yönetim araştırmalarında kullanılan bir kavram olduğunu da hatırlatmak gerekiyor. Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör! Test Gündem Magazin Video Bu içerikler de ilginizi çekebilir: Yorumlar ve Emojiler Aşağıda Reklam 2019 yılında TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde lisans eğitimime başladım, 2024 yılında da mezun oldum. Eğitimim süresince çeşitli platformlar ve gazete topluluklarında çeviri ve yerelleştirme alanlarında aktif rol aldım, bu süreçte dil becerilerimi ve kültürler arası iletişim yetkinliğimi geliştirdim. 2022 yılının Mayıs ayında Onedio’da stajyer olarak başladığım editörlük kariyerime, “Yaşam” kategorisinde sosyal medyadaki trendleri, günümüz ilişki dinamiklerini ve toplumsal meseleleri okuyuculara ulaştırarak devam ediyorum. İçeriklerimde, okuyucuların kendilerinden birer parça bulmasını amaçlıyorum. Tüm içerikleri