Yayınlanma: 26 Ekim 2026 Pazartesi 18:25 Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki Şanidar Mağarası’nda bulunan 70 bin yıldan daha eski Neandertal kalıntılarında, ahşap bir mızrakla açılmış olabileceği değerlendirilen ölümcül bir yara tespit edildi. Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki Zagros Sıradağları'nın bir parçasını oluşturan Bradost Dağı'nda, Zap Suyu vadisinde yer alan Şanidar Mağarası’nda yapılan kazılarda, 70 bin yıldan daha önce yaşamış bir Neandertalin ölümcül bir mızrak yarası taşıdığı ortaya çıkarıldı. Araştırmacılar, sol kürek kemiğinde tespit edilen deliğin, insanlık tarihindeki en eski ölümcül mızrak yaralanmalarından birine işaret edebileceğini belirtti. Cambridge Üniversitesi’nden biyolojik antropolog Emma Pomeroy ve ekibi, yaklaşık 8 metre kaya ve tortul tabakanın altından çıkarılan kalıntıları inceledi. Yaklaşık 45 yaşında olduğu tahmin edilen Neandertale ait kalıntılar arasında sol kürek kemiği, yedi diş, birkaç kaburga parçası ve büyük ölçüde korunmuş bir sağ el bulundu. Kürek kemiğinde 1,5 santimetrelik delik Araştırmacılar, Neandertalin sol kürek kemiğinde yaklaşık 1,5 santimetre genişliğinde yuvarlak bir delik tespit etti. Deliğin çevresinde üç ayrı kırık ve yara bölgesine dolmuş kemik parçaları bulundu. Bilim insanlarına göre deliğin biçimi ve kemikteki hasar, ahşap bir mızrağın vücuda önden isabet etmiş olabileceğini gösteriyor. Mızrağın göğüs bölgesinden girerek akciğere ve muhtemelen büyük damarlara zarar verdikten sonra kürek kemiğine ulaştığı değerlendiriliyor. Pomeroy, yaranın konumunun ve oluşması için gereken kuvvetin, kalbe yönelik ölümcül bir darbeye işaret edebileceğini söyledi. Araştırmacı, böyle bir yaralanmanın kazara meydana gelmiş olmasının zor olduğunu ifade etti. Bununla birlikte bilim insanları, Neandertalin bir av sırasında mı yaralandığını yoksa başka bir Neandertalin saldırısına mı uğradığını kesin olarak belirleyemedi. Ölümünden önce de ağır yaralanmalar yaşamış olabilir İncelemeler, Neandertalin ölümcül yara almadan önce de ciddi bir yüz yaralanması geçirmiş olabileceğini ortaya koydu. Alt ön dişlerinden biri dikey olarak kırılmış, yanındaki dişler ise içe doğru dönmüştü. Kırık dişin üzerinde sertleşmiş plak tabakasının bulunması, yaralanmanın ölümden en az bir yıl önce gerçekleşmiş olabileceğine işaret ediyor. Pomeroy, dişin bu şekilde kırılması ve diğer dişlerin dönmesi için yüz bölgesine oldukça şiddetli bir darbe alınmış olması gerektiğini belirtti. Araştırmacılara göre bu yaralanmalar, Neandertalin günlük yaşamını zorlaştırmış ve başkalarının yardımına ihtiyaç duymasına neden olmuş olabilir. Şanidar Mağarası’nda en az beş Neandertal gömülmüş Şanidar Mağarası’nda aynı noktada, yıllar boyunca en az beş Neandertalin gömüldüğü belirlendi. Kalıntılar, mağara girişinin yakınında, büyük bir kayanın arkasındaki dar bir çukurda bulundu. Bazı bedenlerin, henüz tamamen çürümemiş başka bedenlerin üzerine yerleştirildiği değerlendiriliyor. Liverpool John Moores Üniversitesi emeritus profesörü ve araştırmanın ortak yazarlarından Chris Hunt, aynı noktaya tekrar tekrar beden bırakılmasının Neandertallerin ölülerine yönelik davranışları açısından dikkat çekici olduğunu söyledi. Hunt, Şanidar’daki Neandertallerin temel avlarından birinin dağ keçileri olduğunu ve hayvanları avlamak için günümüz ciritlerine benzeyen ahşap mızraklar kullanmış olabileceklerini belirtti. Tarih öncesi dönemde ahşap aletlerin izleri Ahşap, zaman içinde kolayca çürüdüğü için tarih öncesi dönemlerden günümüze ulaşan ahşap aletlerin sayısı oldukça sınırlı. Almanya’da yaklaşık 200 bin yıl öncesine tarihlenen ahşap mızraklar bulundu. İngiltere’nin Clacton-on-Sea bölgesinde 1911 yılında keşfedilen sivri uçlu ahşap mızrağın ise 400 bin yıldan daha eski olduğu biliniyor. Araştırmanın sonuçları, Scientific Reports dergisinde yayımlandı. Bilim insanları, Neandertalin ölümüne yol açan olayın kesin olarak aydınlatılamayacağını belirtiyor. Hunt, olayın bir av kazası olabileceğini, ancak kasıtlı kişiler arası şiddet ihtimalinin de göz ardı edilemeyeceğini ifade etti.