Haberin Devamı Hürmüz, Bab el-Mendeb boğazları ve Karadeniz’de ticaret gemilerine yönelik saldırılar nedeniyle artan enerji ve gıda fiyatları. Avrupa’da hayat pahalılığı ve eşitsizlikler karşısında patlak veren isyanlar. KÜRESEL HUZURSUZLUK ASLINDA hiçbiri birbirinden bağımsız değil. Filler tepiştikçe ezilen çimler oluyor. Ateşkes ve barış umutları ötelendikçe küresel huzursuzluk kat sayısı artıyor. Gelinen aşamada Ukrayna için ufukta yeni bir pazarlık ihtimali belirirken İran cephesinde ABD ve İsrail’in 3 Kasım seçimleri sonrasında İran’a yönelik ağır bir saldırıya hazırlandığı haberleri tansiyonu daha da yükseltiyor. TRUMP’IN MOTİVASYONU TRUMP ’ın güçlü liderlerle iş yapmayı sevdiği sır değil. Ukrayna’da Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ’yi Rusya ile olası bir anlaşmanın önünde engel olarak görürken Rusya lideri Vladimir Putin ile pazarlık yapmayı yeğliyor. Avrupa’nın itirazına rağmen Moskova’ya yaptırımları hafifletip üstüne Rusya ile dizel anlaşması da yapıyor. Bunu tabi sadece Putin için değil, ABD Kongre seçimleri öncesinde İran savaşı nedeniyle yükselen akaryakıt fiyatlarını dengeleme saikiyle de yapıyor. Haberin Devamı ÜÇLÜ ZİRVE HAZIRLIĞI ABD , İran’da beklediği sonucu alabilmiş değil. İşte bu ortamda Putin ’in Trump ’a gelecek ay Çin’de yapılacak APEC zirvesi paralelinde ABD, Çin ve Rusya’nın üçlü zirve önerdiği haberleri gündeme geldi. Hali hazırda ABD ve Rusya, bu öneriye sıcak yaklaşıyor, Çin’den ise resmi bir yanıt gelmiş değil. Üçlü zirve planı, 1945 yılının Şubat ayında ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt , İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve Sovyet lideri Joseph Stalin ’in Kırım’ın Yalta kasabasında yapılan konferansı akıllara getirdi. YENİ DÜNYA DÜZENİ Mİ İKİNCİ Dünya Savaşı sonrasında toplanan Yalta Konferansı’nda 1989 yılında Berlin Duvarının yıkılmasıyla sonlanacak dünya düzeninin temelleri atılmıştı. Mağlup Almanya işgal bölgelerine bölünmüş, Doğu Avrupa Sovyet etkisine bırakılmış, Avrupa’nın ortasına demir perde örülmüştü. İşte şimdi Shenzen’de yapılması planlanan Trump , Putin ve Çin lideri Şi Cinping ’in üçlü zirvesinde benzer paylaşım mı yapılacağına dair tartışmalar söz konusu. Haberin Devamı KİM NE İSTİYOR RUSYA , Ukrayna’da ilhak ettiğini açıkladığı 4 bölgenin kendisine bırakılmasını talep ediyor. Hali hazırda Rusya hak iddia ettiği bu toprakların tamamında kontrolü sağlamış değil. Ukrayna lideri Zelenski cephede sınırın dondurulup müzakarelerin sonra yapılmasını öneriyor. Avrupa ise Rusya’ya daha fazla taviz verilmesine karşı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz , Ukrayna’da savaşı uzatmak istemediklerini söylerken “Ukrayna’nın teslim olması, hepimizin teslim olması anlamına gelir” diyor. AVRUPA O MASADA YOK TRUMP ’ın Ukrayna’ya askeri desteği çekmesi sonrasında Kiev, bu açığını Avrupa ülkeleri kapatmaya çalışıyor. Ancak Çin’de kurulması beklenen üçlü masada Avrupa’ya yer açılmış değil. Avrupa ve Ukrayna’nın olmadığı bir masadan Ukrayna savaşı için çözüm çıkar mı? Haberin Devamı MASANIN GÜNDEMİ YOĞUN ÜÇLÜ buluşmada yer alacak ülkelerin hem ortak hem de farklı çıkarları söz konusu. Rusya, Ukrayna’daki taleplerini dikte etmek istiyor. Çin ve Rusya, Avrasya’ya yönelik ‘dış müdahale’ ye karşı. Amerika’nın Avrupa’daki asker sayısını daha da azaltması NATO’nun diğer müttefiklerini artan bir Rus-Çin etkisiyle karşı karşıya bırakabilir. Trump yönetimi ise Donroe doktrini çerçevesinde Batı Yarım Küre’nin ABD’nin çıkar alanı olarak kabul görmesini talep ediyor. ABD’nin bir diğer talebi ise Rusya ve Çin’in İran’a verdiği askeri destekleri kesmesi. Pekin ise Tayvan ve Japonya’ya Amerikan desteğinden rahatsız. KİM NE ALACAK 18-19 Kasım’da Shenzen’de yapılması öngörülen görüşmeye daha epey bir zaman var. Bu arada ABD seçimlerinin yapılması, Ukrayna-Rusya görüşmelerinin yeniden başlaması öngörülüyor. Üç lider beklendiği gibi bir araya gelebilecek mi, etkisi Yalta konferansı gibi mi olacak, yoksa muğlak ifadelerle biten sıradan bir görüşmeye mi dönecek, onu göreceğiz. Haberin Devamı SAVAŞIN ATEŞİ SOKAKLARDA AVRUPA ’da yaşanan sosyal patlamanın ardında elbette bu bitmeyen savaşların etkisi de var. Konut ve kira krizi, hayat pahalılığı, kamu harcamalarının azalması, eğitim ve sosyal haklarda gerileme, göçün yarattığı etkiler hepsi birbiriyle alakalı. Savaş uçaklarına, hava savunma sistemlerine, İHA’ya SİHA’ya daha fazla para ayırması gereken Avrupa, eğitim, sağlık bütçelerinden kısmak durumunda. Ez cümle Avrupa çok yönlü baskı altında. ABD’nin askeri desteğini azalttığı bir ortamda artan Rus tehdidiyle karşı karşıya kalırken bir yandan da vatandaşın öfkesiyle baş etmeye çalışıyor. Savaş eksenli dünya düzeninin ateşi sokakları da yakıyor.