Türk Devletleri Teşkilatı Uzay İşbirlikleri Zirvesi Türk Devletleri Teşkilatı’nın Ankara’da gerçekleştirdiği 13. Zirve, Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan gibi üye ülkelerin uzay alanındaki işbirliklerine odaklandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanlık yaptığı zirvede, siyasi ve ekonomik ilişkilerin yanı sıra dijital dönüşüm ve teknoloji konuları da ele alındı. Bu bağlamda, Türk devletleri tarafından ortaklaşa geliştirilen 212U TDT-SAT Küp Uydusu ile uzay sanayisindeki işbirliklerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar gündeme getirildi. Proje, üye ülkelerin teknik bilgi birikimini birleştirerek yer gözlemi, yeni teknolojilerin test edilmesi ve gelecekteki uzay görevleri için deneyim kazanmayı hedefliyor. UZAY İŞBİRLİĞİ ANTALYA’DA İMZALANAN SÖZLEŞMEYLE GENİŞLİYOR Ekim ayında Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi çerçevesinde, Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan liderliğinde bir çerçeve sözleşmesi imzalandı. Bu anlaşma, uydu geliştirme, uzay teknolojileri ve bilimsel araştırmalar alanında işbirliğini artırmayı amaçlıyor. Ortak küp uydu projesinde edinilen deneyimlerin daha geniş kapsamlı girişimlere dönüştürülmesine zemin sağlanacak. Uzay işbirliği başlıkları arasında uydu verilerinin paylaşımı, su yönetimi, tarım, çevre koruma, iklim izleme ve afet risk yönetimi yer alıyor. ORTAK UYDUNUN GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI KAZAKİSTAN’DA YÜRÜTÜLÜYOR Küp uydu, Kazakistan’ın başkenti Astana’daki Ghalam şirketi tarafından Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerle birlikte geliştiriliyor. Yaklaşık 16 kilogram ağırlığında olan uydu, 12U XL nano uydu platformuna dayanmaktadır. Uydu; veri işleme, yönelim ve kontrol, haberleşme, güç ve itki sistemleri gibi temel bileşenler içeriyor. Optik sistem, Dünya’nın görüntülerini alarak bölgesel gözlem yapılmasına olanak tanıyacak. Ayrıca, uydunun iletişim ve veri aktarımında güvenilir bir sistem sunması bekleniyor. Uydunun, Dünya’dan yaklaşık 550 kilometre yükseklikte Güneş eşzamanlı yörüngede çalışması planlanıyor ve yaklaşık 2 yıl görev yapması öngörülüyor. UYDUNUN YER İSTASYONU ASTANA’DA OLACAK Optik sistemiyle yüzey görüntüleri alacak uydunun yer istasyonu da Astana’da kurulacak. Böylelikle Kazakistan, projenin geliştirilmesi yanı sıra yer altyapısına da destek verecek. Küp uydu, özellikle Türk Devletleri Teşkilatı bölgesi için yer gözlem verileri sağlamayı ve gelecekteki projelere teknik deneyim kazandırmayı hedefliyor. Projede, önemli testlerin bu yıl tamamlanması ve uydunun 2027 yılının ikinci yarısında fırlatılması öngörülüyor. Uydunun Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nden uzaya gönderilmesi planlanıyor. TDT UZAY AJANSLARI BAŞKANLARI TOPLANTISI KAZAKİSTAN’DA Uyduya ilişkin teknik çalışmalar, 8 Eylül’de Astana’da yapılan toplantıda ele alındı. Üye ülkelerin uzay ajanslarının temsilcileri, itki sisteminin geliştirilmesi ve uydu bileşenlerinin entegrasyonu gibi konuları değerlendirdi. Ayrıca, frekans koordinasyonu ve fırlatma maliyetlerinin paylaşımı gibi konular da görüşüldü. TDT Uzay Ajansları Başkanları’nın 6. Toplantısı’nın 2027’de Kazakistan’da yapılması bekleniyor. ÖZBEKİSTAN ORTAK PROJEYE DESTEK VERİYOR Özbekistan’ın başkenti Taşkent, 30 Mart’ta TDT Uzay Ajansları ve İlgili Makamları’nın 5. Toplantısı’na ev sahipliği yaptı. Özbek Uzay Ajansı Direktörü Şukrat Kadirov, burada ülkesinin ortak küp uydu projesine verdiği desteği ve uzay sanayisinde işbirliğinin önemini vurguladı. Türk devletlerinin beraber geliştirdiği ortak küp uydu projesinin, uzay teknolojilerini entegre etmek için değerli bir örnek olduğunu belirten Kadirov, “TDT ortak küp uydusuna ek olarak, ortaklarımızla uydu veri paylaşımı, kapasite geliştirme, teknoloji alışverişi ve endüstriyel işbirliği için geniş bir çerçeve üzerinde çalışıyoruz.” ifadelerinde bulundu. Özbekistan’ın uzay alanındaki önemli çalışmalarından biri de 2028’de Semerkand’da gerçekleşecek 79. Uluslararası Uzay Kongresi olacak. Kongre ile ilgili protokol, 5 Ekim’de Antalya’da imzalandı. HEDEF TÜRK DEVLETLERİNE AİT ORTAK BİR UZAY İSTASYONU MODÜLÜ GELİŞTİRMEK Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç, Antalya’daki kongrede Türk devletleri ile büyük projelere imza atma hayalini paylaştı ve “Gelecekte Türk devletlerine ait ortak bir uzay istasyonu modülü geliştirmek istiyoruz.” şeklinde bir değerlendirme yaptı.