İsrail ve ABD İran'ı vurdu, bedeli Körfez ödedi 27 Şubat 2026 akşamı Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi bir Amerikan televizyonuna konuştu. Arabuluculuğunu yaptığı ABD-İran görüşmeleri için «Barış anlaşması elimizin altında» dedi. Ertesi sabah ABD ve İsrail İran'ı vurdu. İran'ın cevabı Busaidi'nin ülkesi dahil altı Körfez ülkesinde hissedildi. Londra'daki Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IISS), Ekim sonunda bu savaşı Körfez'in gözünden okuyan 178 sayfalık bir dosya yayımladı. Adı The Gulf at War . Editörleri Hasan Alhasan ve Emile Hokayem. Dosyanın tezi tek cümle: Körfez ülkeleri güvenliklerini dayandırdıkları üç varsayımı bu savaşta kaybetti. Üç varsayım Körfez, 1990'lardan beri üç şeye güvendi. ABD'nin güvencesi ve topraklarındaki üsler onu koruyacaktı. Dünya enerjisindeki ağırlığı onu batmayacak kadar büyük yapacaktı. İran'la diplomasi ve ticaret de Tahran'ı frenleyecekti. İran ilk altı haftada Körfez'e 6.000'i aşkın füze ve İHA fırlattı. Çoğu ucuz, tek yönlü saldırı İHA'sıydı. Hedef yalnız Amerikan üsleri olmadı. Limanlar, havalimanları, rafineriler, veri merkezleri, santraller ve su arıtma tesisleri de vuruldu. Saldırıların yarısı BAE'ye yöneldi. Oysa BAE, İran'ın en büyük ikinci ticaret ortağıydı ve yarım milyona yakın İranlıya ev sahipliği yapıyordu. Arabulucu Umman ve Katar da hedef oldu. Suudi Arabistan'la İran arasındaki 2023 Pekin uzlaşısı Riyad'ı korumadı. Rapor buradan ağır bir sonuç çıkarıyor. İran, Körfez'de hiç Amerikan üssü olmasa da bu ülkelere saldırırdı. Çünkü asıl hedef Körfez'in dünya enerjisindeki yeriydi. Tahran bu ülkeleri vurarak savaşın faturasını bütün dünyaya kesti. Ortak tehdit, ayrı pazarlık Savaş Körfez'i birleştirmedi. Umman savaşı hukuka aykırı ilan etti. Katar, Hürmüz'de geçici geçiş ücretini konuşulabilir buldu. Paylaşılan bilgiye göre BAE ve Bahreyn İran'ı gizlice vurdu; ikisi de bunu resmen doğrulamadı. Tehdidin kökten çözülmesini savundular. Suudi Arabistan ve Kuveyt arada kaldı. Ülkeler İran'la tek tek pazarlık etti. Paylaşılan bilgiye göre BAE, saldırılar dursun diye İran'a 10 milyar dolar aktarmayı kabul etti. Abu Dabi bunu kesin bir dille yalanladı. Katar, Ras Laffan gaz kompleksi vurulmasın diye kendi LNG üretimini durdurmayı teklif etti. Körfez İşbirliği Konseyi'nin ortak savunma anlaşması, birleşik komutası ve Yarımada Kalkanı gücü ise hiç devreye girmedi. Askeri yıpranma, stratejik sonuç Rapor İran'ı galip saymıyor. Dini lider Ali Hamaney ilk gün öldürüldü, donanmanın büyük bölümü battı ya da kullanılamaz hale geldi. Ekonomi ve toplum şubattakinden çok daha kötü durumda. Yine de rejim ayakta kaldı. Halk sokağa çıkmadı, güvenlik güçleri dağılmadı. Yerine oğlu Mojtaba Hamaney geçti. Güç, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve Devrim Muhafızları Komutanı Ahmed Vahidi gibi güvenlikçilere kaydı. İran komutayı 31 bölgeye dağıttı. Rampaları vurulsa da düşük ama kesintisiz bir tempoyla atışı sürdürdü. İsrail'e karşı işe yaramayan orta menzilli füzeler yerine yakındaki Körfez hedeflerine kısa menzilli, isabetli füzeler kullandı. ABD ise ilk gün 1.000'i aşkın hedef vurdu. Mayısa kadar 29 milyar dolar harcadı, 42 hava aracını kaybetti ya da hasarlı geri aldı. İran'ın asıl kozu Hürmüz oldu. Birkaç gemi saldırısı, sınırlı mayın ve tehdit, sigortacıları ve armatörleri boğazdan çekmeye yetti. Martta boğazdan günde ortalama 5 tanker geçti. Savaştan önce bu sayı 100'dü. Galibaf bu kozu daha önce hiç kullanılmamış bir kapasite diye tarif etti. Sonuç olarak ABD ve İsrail askeri, İran ise stratejik sonuç aldı. Washington'a güven Dosya bu savaşı Körfez-ABD ilişkisinde 1991 ölçeğinde bir kırılma sayıyor. 1991, ABD merkezli bölgesel düzeni kurmuştu. Bu savaş onu çözebilir. Pentagon değerlendirmelerine göre ABD, İsrail'i korumak için İsrail ordusundan daha fazla önleyici füze ateşledi. Önleyici stoğu azalan Körfez ise görece açıkta kaldı. İran sekiz ülkede 220'yi aşkın Amerikan tesisini ya da teçhizatını vurdu. ABD'nin dünyadaki sekiz THAAD bataryasından üçü devre dışı kaldı. Başkan Donald Trump bir ara Hürmüz'de İran'la ortak geçiş ücreti fikrini dile getirdi. Savaşın masrafını Körfez'e ödetmeyi düşündüğü açıklandı. Suudi Arabistan boğazı açma harekâtı için üslerini kapatınca Washington önleyici füze teslimatını kesmekle tehdit etti. Riyad geri adım attı. Rapora göre ABD'nin bölgedeki askeri ağırlığı Doğu Akdeniz'e kayabilir. Yeni üsler için anılan adaylardan biri büyük ihtimal İsrail olacaktır. Coğrafya fark yarattı Uluslararası Enerji Ajansı bu krizi petrol tarihinin en büyük arz kesintisi saydı. Kimin ne kaybettiğini ise harita belirledi. Suudi Arabistan petrolünü Doğu-Batı Boru Hattı'yla Kızıldeniz'e, BAE Fuceyre'ye taşıdı. Limanları boğazın dışında kalan Umman yüksek fiyattan kazandı. Bahreyn, Katar ve Kuveyt'in ihracatı ise tümüyle Hürmüz'e bağlı. IMF, Katar'ın 2026 büyüme tahminini yüzde 6,1'den eksi 8,6'ya indirdi. Ras Laffan, LNG kapasitesinin yüzde 17'sini yitirdi. Onarım beş yıl sürecek. Asıl kayıp, Körfez'in güvenilir tedarikçi itibarı. Asyalı alıcılar yeni sözleşme ve fiyat şartı istiyor. Saldırı altında taşınamayan veri merkezleri de yatırımcılar için büyük sorun oldu. Boğazın geleceği ayrı bir kaygı. İran, boğaz üzerindeki egemenliğini yasayla ilan etti ve geçişi yönetecek bir idare kurdu. Kalıcı bir ücret düzeni kurulursa Körfez petrolünün ne kadarının çıkacağına Tahran karar verebilir. Onlarca yıldır bu ayarı Suudi Arabistan yapıyordu: kendi üretimini artırıp kısarak. Ne savaş ne barış 8 Nisan ateşkesi yüksek yoğunluklu evreyi kapattı. 17 Haziran'da imzalanan İslamabad Mutabakatı temmuzda çöktü. ABD, İran limanlarına ablukayı yeniden başlattı. Husiler Suudi Arabistan'a Kızıldeniz ablukası ilan etti. Eylülde Irak'tan gelen saldırılar Doğu-Batı Boru Hattı'nı durdurdu. Petrolün varili 100 doları aştı. BAE danışmanı Enver Gargaş, bölgenin «ne savaş ne barış» halinde süresiz kalamayacağını söyledi. Rapora göre Tahran ise savaşın Trump'ın görev süresi boyunca bir biçimde süreceğini varsayıyor. Mutabakat da gündemini nükleer faaliyetler olarak daralttı. Körfez'in asıl kaygısı olan füze, İHA ve milis meselesi metinde yok. Türkiye'nin yeri Rapor Türkiye'yi ayrı bölümde işlemiyor. Ama savaştan çıkan yeni düzenin içinde birkaç kez anıyor. En önemlisi 7 Ağustos 2026'da Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması. Dosya bunu, Körfez'in KİK'i güçlendirmek yerine blok dışında ortak arayışının en belirgin örneği sayıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan anlaşmayı «teknik olarak NATO'nun 5. maddesiyle aynı» diye tanımladı. Taraflar Suudi Arabistan'da kalıcı bir sekretarya kurma kararı aldı. Körfez'de iki hat ayrışıyor. BAE ve Bahreyn, ABD ve İsrail'le güvenlik işbirliğini derinleştiriyor. Suudi Arabistan ise İsrail'le normalleşmeyi şimdilik erteledi ve yolunu Türkiye ve Pakistan'la birleştirdi. Savaş sırasında Türkiye üç yerde görünüyor. ABD ve İsrail'in kuzeybatı İran'da Kürt milislerini kullanma planı, geniş eleştiri ve Ankara'nın sert itirazıyla rafa kalktı. Pakistan ve Katar'ın yürüttüğü ateşkes arabuluculuğuna Mısır ve Suudi Arabistan'la birlikte Türkiye de destek verdi. Savaş sonrası alışveriş listesinde Türk sistemleri de var: Kuveyt HİSAR'la, Katar ve Suudi Arabistan KORKUT'la ilgileniyor. Suudi Arabistan AKINCI'yı deniz gözetlemesinde kullanacak. Raporun genel bir tespiti Türkiye için de geçerli. Uzun menzilli füze ile uydu görüntüsü birleşince güvenli bölge kalmıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'ye göre Rus uyduları, İran'ın hedeflemesine yarayan görüntüler arasında 26 Martta İncirlik'i de çekti. Rapor Körfez için yolu diplomaside görüyor. Bunun için ülkelerin yeniden birlikte hareket etmesi ve kendi caydırıcılığını kurması gerekiyor. Bu da yıllar sürecek, pahalı bir savunma reformu demek. Ankara için bu reform, hem savunma sanayii hem arabuluculuk tarafında yeni bir çalışma alanı açıyor. Mekke anlaşmasının karşılıklı savunma maddesi ise Türkiye'yi Körfez'in çatışmalarına daha yakın bir yere taşıyor. Kaynakça IISS, The Gulf at War: Geopolitical, Defence and Geo-economic Dimensions , ed. Hasan Alhasan ve Emile Hokayem, Londra, Ekim 2026. Raporun dayandığı kaynaklar: Reuters; Wall Street Journal; Washington Post; BBC; ABD Kongre Araştırma Servisi; The Hill; Al Jazeera; Times of Israel; Politico; CNN; BAE Dışişleri Bakanlığı; IMF; Uluslararası Enerji Ajansı; The National. SSBülten’i Takip Edin! Savunma sanayi haberlerini kaçırma — X, Instagram, LinkedIn, WhatsApp, Telegram, Google News veya tarayıcı bildirimi.