Güncel Prof. Dr. Atilla Özcan Özdemir: İnmede her dakika yaklaşık 1,9 milyon nöron ölüyor 29 Ekim Dünya İnme Günü kapsamında açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Atilla Özcan Özdemir, inmede her dakika yaklaşık 1,9 milyon beyin hücresinin öldüğünü belirterek erken müdahalenin hayati önem taşıdığını vurguladı. Yüzde kayma, kol veya bacakta güçsüzlük ve konuşma bozukluğu gibi belirtilerde vakit kaybetmeden 112'nin aranması gerektiğini ifade eden Özdemir, erken tedaviyle kalıcı hasarın önlenebileceğine dikkat çekti. Kaynak: MEDİMAGAZİN 29.10.2026 19:33 Prof. Dr. Atilla Özcan Özdemir Abone Ol: 29 Ekim Dünya İnme Günü kapsamında Medimagazin’e konuşan Türk Beyin Damar Hastalıkları Derneği Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Atilla Özcan Özdemir, inmenin risk faktörleri, erken belirtileri, güncel tedavi yöntemleri ve erken müdahalenin önemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. İnme nedir ve nasıl ortaya çıkar? Türkiye'de ne kadar yaygın görülüyor ve en önemli risk faktörleri nelerdir? İnme (beyin krizi), beyne kan akışını sağlayan damarların aniden tıkanması (iskemik inme) veya yırtılarak kanaması (hemorajik inme) sonucu beyin hücrelerinin oksijensiz kalarak hasar görmesidir. Vakaların yaklaşık %80-85'i pıhtı atması sonucu damar tıkanıklığıyla oluşur. Türkiye'de inme, kalp hastalıkları ve kanserden sonra en sık görülen 3. ölüm nedenidir ve erişkinlerdeki kalıcı engelliliğin (maluliyetin) birinci sıradaki sorumlusudur. Ülkemizde her yıl yaklaşık 150 bin ila 200 bin kişi inme geçirmektedir. En önemli risk faktörleri arasında yüksek tansiyon (hipertansiyon), sigara kullanımı, diyabet (şeker hastalığı), yüksek kolesterol, obezite, hareketsiz yaşam ve kalp ritim bozuklukları (özellikle Atriyal Fibrilasyon) yer almaktadır. İnmenin erken belirtileri nelerdir? İnmenin belirtileri aniden ortaya çıkar. Bunu toplumun kolayca aklında tutabilmesi için uluslararası alanda "FAST", ülkemizde ise ‘3K" ya dikkat çekiyoruz: K AYMA: Yüzün bir tarafında ani kayba K OL: Kol veya bacakta ani güç kaybı K ONUŞMA: Konuşmada bozulma • Yüzde kayma: Aniden yüzün bir tarafında sarkma veya eğilme (gülümserken simetrinin bozulması). • Kol ve bacakta güçsüzlük: Aniden vücudun bir tarafında (kol, bacak veya her ikisinde) güç kaybı, uyuşma veya tutmama. • Konuşma bozukluğu: Konuşmada aniden peltekleşme, kelimeleri yuvarlama veya karşısındakini anlayamama. Bu belirtilerden biri bile varsa, zaman kaybetmeden hemen 112 aranmalıdır. Bunların yanı sıra, aniden gelişen tek gözde görme kaybı, çift görme, denge kaybı ve şiddetli baş dönmesi de önemli inme belirtileridir. İnme tedavisinde zaman neden bu kadar önemli? Hastaneye erken başvurulması tedavi başarısını ve kalıcı hasar riskini nasıl etkiliyor? Zaman konusundaki en temel mottomuz şudur: "Zaman beyindir." Damar tıkandığı andan itibaren beslenemeyen beyinde her bir dakikada yaklaşık 1.9 milyon beyin hücresi (nöron) ölür. Hastaneye ne kadar erken başvurulursa, kaybedilen beyin dokusu o kadar az olur. İlk saatler içinde yapılan müdahaleler, hastanın felç kalmasını önleyebilir, hayatını kurtarabilir ve hastaneden tamamen yürüyerek çıkmasını sağlayabilir. Zaman uzadıkça kalıcı hasar riski artar ve bir noktadan sonra geri dönüşümsüz ağır engellilik durumları gelişir. İnme yalnızca ileri yaşlarda mı görülüyor? Kesinlikle hayır. İnme riskinin yaşla birlikte arttığı ve hastaların çoğunluğunun 65 yaş üstü olduğu bir gerçektir; ancak inme her yaşta görülebilir. Son yıllarda kötü beslenme, yoğun stres, hareketsiz yaşam, tütün mamulleri kullanımı ve genç yaşta görülen ritim bozuklukları nedeniyle inme görülme yaşı giderek düşmektedir. Genç yaşlardaki inmelerde pıhtılaşma bozuklukları, genetik yatkınlıklar, boyun damar yırtılmaları (diseksiyon) ve doğumsal kalp delikleri (PFO) de önemli rol oynar. Bu nedenle "ben gencim, bana bir şey olmaz" denmemelidir. İnme tedavisinde günümüzde hangi yöntemler uygulanıyor? İnme geçiren hastalarda kalıcı hasarın önlenmesi ve kaybedilen fonksiyonların geri kazanılması ne ölçüde mümkün? Günümüz modern tıbbında inme tedavisinde adeta bir devrim yaşanmaktadır. Akut dönemde damar tıkanıklığına bağlı inmelerde iki temel altın standart yöntem uyguluyoruz: • Trombolitik Tedavi (Pıhtı Eritici İlaç): İnme sonrası ilk saatlerde hastaneye ulaşan uygun hastalara damardan pıhtı eritici ilaç verilir. • Trombektomi (Anjiyo ile Pıhtı Çıkarma): İlk 6 saat içinde (bazı özel durumlarda ve beyin görüntüleme yöntemleriyle seçilmiş hastalarda ilk 24 saate kadar) kasıktan girilerek beyin damarındaki pıhtı anjiyografik yöntemlerle (kateter ve stentler yardımıyla) mekanik olarak çekilip çıkarılır. Bu yöntem, büyük damar tıkanıklıklarında felç kalma riskini çok büyük ölçüde azaltır. Eğer hasta bu kritik süreler içinde inme merkezine ulaştırılırsa, kaybedilen fonksiyonların tamamen veya çok büyük oranda geri kazanılması mümkündür. Tedavi sonrasındaki süreçte ise erken dönemde başlanan nörolojik rehabilitasyon (fizik tedavi), hastanın fonksiyonlarını geri kazanmasında en büyük destekçimizdir. İnme riskini azaltmak için nelere dikkat edilmeli? Dünya İnme Günü kapsamında topluma vermek istediğiniz en önemli mesaj nedir? İnme, büyük oranda önlenebilir bir hastalıktır. Riskimizi azaltmak için: • Tansiyonumuzu, şekerimizi ve kolesterolümüzü düzenli kontrol ettirmeli ve doktor kontrolünde dengede tutmalıyız. • Sigara ve tütün ürünlerinden tamamen uzak durmalıyız. • Akdeniz tipi (sebze, meyve, zeytinyağı ve lif ağırlıklı) beslenmeliyiz. • Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş gibi düzenli egzersizler yapmalıyız. • Gizli ritim bozukluklarının tespiti için düzenli doktor kontrollerini aksatmamalıyız. 29 Ekim Dünya İnme Günü vesilesiyle topluma mesajım şudur: İnme kader değildir, önlenebilir ve en önemlisi tedavi edilebilir bir hastalıktır. Belirtileri tanıyın, asla "geçer" diye beklemeyin. Kendinizde veya bir yakınınızda yüzde kayma, kolda güçsüzlük veya konuşma bozukluğu fark ettiğiniz an yapacağınız tek şey komşunuzu aramak veya kendi aracınızla yola çıkmak değil, hemen 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayarak hastanın en uygun merkeze sevk edilmesini sağlamaktır. Unutmayın; inmede çare erken müdahaledir. inme prof dr atilla ozcan ozdemir dunya inme gunu