Teknoloji geliştikçe ve iklimin korunmasına dair farkındalık arttıkça pek çok kişi fosil yakıtlar ile çalışan araçlardan elektrikli araçlara yönelmeye başladı. Dünya çapında elektrikli araçların kullanımı yaygınlaşırken, bu araçların nasıl daha etkili ve sürdürülebilir bir şekilde kullanılabileceği de merak konusu oldu. Kullanıcıların en sık sorduğu sorulardan biri de hangi etmenlerin elektrikli araçların batarya ömrünü etkilediği ile ilgili. Peki, elektrikli aracınızın bataryasını uzun süre kullanabilmek için nelere dikkat etmek gerekiyor? İKLİM TAHMİN ETTİĞİNİZDEN DAHA ETKİLİ ABD Enerji Bakanlığı’nın Alternatif Yakıtlar Veri Merkezi’nin paylaştığı bilgilere göre, elektrikli araçların batarya ömrünü etkileyen dört temel faktör var. Bunlardan ilki iklim. Buna göre, pek çok elektrikli araç üreticisi bataryalar için 8 sene ya da yaklaşık 160 bin kilometre garanti veriyor. Rockies Ulusal Laboratuvarı’nın yaptığı modelleme de günümüzde kullanılan pillerin ılıman iklimde 12 ile 15 yıl arasında dayanabileceğini gösteriyor. “Aşırı” iklim koşullarında ise bu süre 8 ile 12 yıl arasına gerileyebiliyor. Geotab sitesinde kalem alınan bir makale de bu bulguyu destekliyor. Buna göre, sıcaklık pillerin performans kaybı yaşamasında önemli bir rol oynuyor. Elektrikli araçların bataryaları aşırı sıcağa maruz kaldığında daha serin iklimlerdeki bataryalara kıyasla daha hızlı performans kaybına uğruyor. Rakamsal olarak ifade etmek gerekirse, eğer bir araç bir yılın yüzde 35’ini hava sıcaklıklarının 25 santigrat derecenin üzerinde olduğu koşullarda geçiriyorsa, bu durumda ılıman iklimlerde olduğundan yılda ortalama yüzde 0,4 daha hızlı yıpranıyor. Diğer bir deyişle, coğrafi konumunuz, bir bataryanın ömrünü tahmin etmede hâlâ kilit bir değişken olmaya devam ediyor. Bu noktada sıcak hava ile soğuk hava arasında yarattığı etki açısından bir fark bulunuyor. Sıcak hava bataryalara kalıcı ve topyekun zarar verebilirken, soğuk hava genellikle geçici performans ve menzil kayıplarına yol açabiliyor. Havalar ısındığında ise batarya kapasitesi büyük ölçüde normale dönüyor. HIZLI ŞARJA VE HIZLI SÜRÜŞE DİKKAT Elektrikli araçların batarya ömrünü etkileyen ikinci faktör ise sürüş ve şarj alışkanlıkları olarak öne çıkıyor. Elektrikli araç teknolojisi geliştikçe, daha güçlü ve daha hızlı şarj özellikleri geliştiriliyor. Daha hızlı ve daha yüksek güçlü şarj, araç verimliliğini artırabilse de şu soruyu sormak önem taşıyor: Bu ekstra güç, bataryanın uzun vadeli sağlığını nasıl etkiler? Geotab’in analizi doğru akım hızlı şarjın (DCFC) hem sıklığının hem de güç seviyesinin, bataryanın ne kadar hızlı bozulduğunu etkilediğini gösteriyor. Bu analize göre, DC hızlı şarjın bir elektrikli aracın toplam şarjlarının yüzde 12’sinden azını oluşturduğu durumlarda bataryada oluşan yıpranma yüzde 1,5/yıl oluyor. DC hızlı şarj kullanımı yüzde 12 seviyesini aştığında ise söz konusu yıpranma yüzde 2,5/yıl seviyesine çıkabiliyor. Elektrikli aracın batarya seviyesini yüzde 20 ile 80 arasında tutmak da bataryanın ömrünü uzatmak için dikkat edilmesi gereken noktalardan biri olarak öne çıkıyor. Sürüş tarzının olası etkisi konusunda ise uzmanlar farklı görüşler dile getiriyor. Sonuçları MDPI dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, agresif sürüş alışkanlığı oluşturduğu yüksek güç talebi, yüksek C-rate ve ek termal stres dolayısıyla bataryadaki yıpranmayı hızlandırabiliyor. Buna göre, bazı testlerde, agresif sürüş tarzının batarya yaşlanmasını yaklaşık yüzde 38'e kadar hızlandırdığı görüldü. Nitekim pek çok otomotiv firması da ani hızlanma, sert fren ve uzun süre hızlı kullanım gibi sürüş alışkanlıklarının enerji tüketimini ve batarya ısınmasını artıracağına dikkat çekiyor. Öte yandan, Stanford Üniversitesi’nin resmi haber kanalı Stanford Report’ta sonuçları paylaşılan bir araştırmaya göre, sert şekilde hızlanmak bataryayı her zaman hızlı bir şekilde "öldürmeyebiliyor". Bu sebeple sürüş alışkanlıklarının batarya ömrü üzerinde nasıl bir etkisi olduğu konusunda daha fazla araştırma ve incelemeye ihtiyaç var gibi görünüyor. GÜNCELLEMELERİ TAKİP ETMEK ÖNEMLİ Son olarak elektrikli araçların düzenli bakım ve yazılım güncellemelerini yapmak aracın bataryasını da koruyor. Batarya yönetim sistemi (BMS) donanım yazılımına gelen güncellemeler, iç direnci azaltmaya yarıyor. Şarj yönetimini optimize etmek de dolayısıyla bataryanın ömrünü uzatabiliyor. Aracın düzenli olarak bakıma alınması da her araçta olduğu gibi elektrikli araç ve bataryasındaki olası sorunları erken tespit etme konusunda sürücülere yardımcı oluyor.